De weg naar heling van narcistisch misbruik

Het is je gelukt, je bent ontsnapt uit je relatie. Misschien hebt je zelf de knoop doorgehakt, misschien ben je aan de kant gezet, hoe dan ook: je bent weg uit de toxische omgeving waarin je was geworden tot een schim van jezelf door het narcistisch misbruik. Nu is het zaak ook de ongezonde dynamiek in jezelf voor eens en altijd te transformeren tot zelfliefde en compassievol onderscheidingsvermogen. Je staat voor de taak van het vergeven van jezelf en uiteindelijk ook de ander.

De ervaring die achter je ligt is schokkend en uitputtend geweest, waarschijnlijk is je beeld van de wereld en de mensheid voorgoed veranderd. Je bent je onschuld kwijt en hebt gezien dat sommige mensen in dit leven kwaad in de zin hebben, dat ze jou en anderen willens en wetens pijn doen. Je staat hierdoor zo scherp afgesteld dat zelfs de miniemste narcistische neiging in iemand bij jou de alarmbellen vol doet afgaan (en laten we eerlijk zijn: wie vertoont nou niet af en toe eens een narcistisch trekje…?).

Op elke straathoek ontwaar je opeens een kwaadaardige narcist. ‘Is dan het hele land vergeven van deze mensen?’, vraag je je wanhopig af. Het antwoord is dat dit in jouw ervaring nu inderdaad even zo is. Je zult vaak schrikken van wat iemand doet of zegt, omdat het je herinnert aan het gedrag van je ex-partner en wat dit met je deed. Laat dit maar even zo zijn, het neemt vanzelf af en telkens als dit gebeurt, geeft het je de kans te werken aan je onderscheidingsvermogen: wat is hier werkelijk aan de hand? En wat wil je daarmee?

Bestrijd je elke persoon met narcistische trekjes te vuur en te zwaard, of keer je naar binnen en heel je de wonden in jezelf…

Je vertrouwen in de mensheid en in jezelf is diep geschaad en er is maar één manier om dat te herstellen: zelfliefde in actie. Dit werk vereist geduld en toewijding. Je wilt misschien snel je energie en levenslust terug, snel vergeven en je weer goed voelen, dit alles radicaal achter je laten en je weg vervolgen, onverschillig ten opzichte van je ex en wat hij inmiddels allemaal over je rondbazuint. Maar dat lukt niet… Telkens weer word je geconfronteerd met de afschuw en de pijn en het is het werkelijk toelaten hiervan, wat je heling zal brengen. Je zult hiervoor het liefdevolle contact met jezelf en alles wat er aan emoties in je leeft, moeten aangaan en verdiepen.

Zelfliefde is, met name in het begin, iets wat je doet en niet zo zeer iets wat je voelt. Zelfliefde is trouw zorg dragen voor je behoeften en wensen. Zelfliefde is ook vrij van manipulatie door het leven gaan. Pas je deze twee basisregels toe, dan zul je op een gegeven moment ook daadwerkelijk ervaren dat jij jouw liefde waard bent.

Goed zorgen voor jezelf na narcistisch misbruik wil zeggen dat je jezelf op de eerste plaats zet en precies dat doet wat op de lange termijn voedend is voor jou. Denk aan dingen als lekker en gezond eten, massages ontvangen, uitgebreid in bad, naar de sauna, yoga, tai chi, meditatie, dansen, avonden lang op de bank met een dekentje en muziek die jouw hart beroert, wandelen in de natuur, naar de kinderboerderij om de geitjes te aaien, knuffelen met je kat of hond… alles wat je weer in contact brengt met jezelf en de voedende energie van moeder aarde.

Daarnaast kan het delen van je ervaringen met anderen helpen, maar gebruik hierbij ook weer je onderscheidingsvermogen: lang niet iedereen zal begrijpen hoe diep de schok is die in jou doordreunt. Je verhaal kan voor anderen onsamenhangend klinken en de voorbeelden die je noemt lijken voor hen triviaal. ‘Heb je het je niet verbeeld? Was je misschien wat overspannen? Heb je het niet het groter gemaakt dan het is?’ Het zijn vragen die dwars door je ziel snijden, maar die vanuit het perspectief van die ander, die nog nooit te maken heeft gehad met narcistisch misbruik, heel begrijpelijk zijn.

Want bedenk maar: hoe stond jij er zelf in aan het begin van je relatie? Hoeveel zicht had jij toen op de ware aard van je partner? Narcistisch misbruik is vaak pas in zijn volle omvang te begrijpen nadat je het zelf hebt meegemaakt. Zoek dus het gezelschap van mensen die eenzelfde ervaring hebben gehad en hier (grotendeels) van hersteld zijn. En zoek de professionele hulp van iemand die in deze thematiek gespecialiseerd is.

Onderdeel van goed zorgen voor jezelf is ook het voelen van je emoties, in het bijzonder de allesverzengende woede die de relatie in je los kan hebben gemaakt. Je grenzen zijn zo flagrant overschreden, dat je misschien wel maandenlang bezig bent met het doorvoelen van deze woede. Laat ook dat zo zijn, het is oké om boos te zijn, het is gezond om op deze manier je grenzen weer te ervaren en je mag er zo lang over doen als nodig is om deze helende emotie zijn werk te laten doen.

Woede is er – net als alle andere menselijke emoties – om te ervaren. Het enige wat je wilt voorkomen is dat je je woede gaat uitleven op je ex of op iemand anders, je wilt voorkomen dat je deze emotie destructief inzet. Weersta dus de verleiding om je ex subtiel (of minder subtiel…) een hak te zetten. Keer je focus en energie naar binnen. Laat het wapen van de manipulatie los, en maak je ook los van de manipulaties van je ex. Hoor je iets van wat je ex over je heeft verteld, voel dan wat dit met je doet maar reageer er verder niet op. Dat zou namelijk precies de bedoeling zijn en in die val trap je niet langer uit liefde voor jezelf.

Net als je angst en je verdriet, je schaamte en je schuldgevoelens mag jouw woede er dus helemaal zijn. Is je woede eenmaal volledig opgebrand, dan zul je zien dat je sterker herrijst dan ooit tevoren en dat de vergeving van die ander opeens een feit is. Vergeving is geen actieve handeling of doel op zich, vergeving is iets wat ontstaat in de liefdevolle ruimte die je in jezelf creëert dankzij je innerlijke werk.

Vanuit deze ruimte weet je voortaan ook heel goed aan wie je je vertrouwen schenkt en aan wie niet. Je maakt onderscheid tussen verbindingen die je dienen en verbindingen die je schaden. Dat is de waardevolle les die je hebt geleerd dankzij de ervaringen met je ex. In dit aardse leven stonden jullie lijnrecht tegenover elkaar, in het rijk van de ziel zijn jullie de allerbeste vrienden. Zo is dat altijd geweest, zo zal het altijd zijn en wie weet wat jullie in een volgend leven weer mogen beleven samen. Zou jij het die keer aandurven de duisternis te belichamen, zodat de ander zijn of haar licht ervaart?

Deel 1 – En ze leefden niet lang en gelukkig

Deel 2 – Hoe je jezelf bevrijdt uit het web van de narcistische partner